Misdienaars-Acolieten

Misdienaars en acolieten

Een van de oudste functies binnen de christelijke liturgie is die van de altaarassistent. Zij worden vanouds misdienaars genoemd en hebben als taak om de bisschop of priester te assisteren in de liturgie.
Voor het Tweede Vaticaans Concilie (1963-1965) bestonden in de Rooms-Katholieke Kerk verschillende wijdingen. Dit waren de Lagere Wijdingen en de Hogere Wijdingen. Over deze Wijdingen wordt al gesproken in een brief van Paus Cornelius in het jaar 252.

De Hogere Wijdingen zijn de Wijding tot Subdiaken, Diaken en Priester (Soms werd Bisschopswijding apart vernoemd, soms werd deze onder de priesterwijding ondergebracht, maar dan als vervolmaking van deze priesterwijding).
Aan deze Wijdingen gingen vier kleinere of Lagere Wijdingen vooraf, namelijk de wijding tot:Acoliet_met_wierook
Ostiarius (=koster ofwel deurbewaarder)
Lector (=lezer)
Acoliet (= Misdienaar)
Exorcist (= uitdrijver of bezweerder).

Deze wijdingen zijn na het Tweede Vaticaans Concilie afgeschaft. De functies zijn er nog wel degelijk, maar het zijn nu aanstellingen geworden.
Zo wordt de koster gevraagd door de parochiegemeenschap, het kerkbestuur of de pastoor, maar de andere drie aanstellingen worden alleen door de bisschop verleend.
De bisschop stelt geschikte kandidaten (vrijwel altijd diaken- en priesterstudenten) aan tot Lector en vervolgens tot Acoliet. De Exorcist is dan een bijzondere functie die een priester van de bisschop krijgt.
Zoals u juist las is de Acoliet dus een door de bisschop aangestelde man, die in de liturgie aan het altaar assisteert en een buitengewone bedienaar is voor de Communie. Een van de beelden in onze kathedrale kerk verbeeldt de heilige acoliet Tarcisius. Een Romeinse jongen, die tijdens het brengen van de ziekencommunie vanwege zijn geloof werd vermoord rond het jaar 250. Hij is dan ook de patroon van de Misdienaars en Acolieten
Er zijn echter ook altaarassistenten die niet officieel door de bisschop tot Acoliet zijn aangesteld, maar door de plaatselijke pastoor in deze functie zijn gevraagd en hier voor bepaalde tijd een zending voor krijgen.
Deze assistenten worden officieel Misdienaars genoemd, maar in het dagelijkse taalgebruik worden de oudere misdienaars “acolieten” genoemd.
Ook de taken van deze misdienaars en acolieten verschillen. Zo halen de misdienaars kaarsengeld op en met grote feesten dragen zij toortsen op bepaalde momenten in de liturgie.
De acolieten assisteren de bisschop, priester en diaken aan het altaar en helpen mee met het uitreiken van de Communie als dit nodig is.

Acoliet_knieltIn de kathedrale kerk van het bisdom Rotterdam wordt zeer veel liturgie gevierd. Zo zijn er de vieringen van de Eucharistie, het Marialof in mei en oktober en veel diocesane (bisdommelijke) vieringen zoals bijvoorbeeld priester- en diakenwijdingen en de jaarlijkse Eucharistieviering voor nieuwe kerktoetreders. Natuurlijk zijn er dan nog de drukke tijden rond Kerstmis en Pasen.
Het is niet altijd even eenvoudig om tijdens al deze vieringen de liturgie soepel te laten verlopen, maar een groot en goed voorbereide groep misdienaars zorgen hiervoor. Samen met de ceremoniarius, die vaak met de bisschop meekomt, wordt de liturgie op een waardige wijze gediend en zijn deze assistenten vrijwel bij iedere viering aanwezig.
Bij diocesane vieringen zijn ook met grote regelmaat priester- en diakenstudenten aanwezig om als misdienaar te assisteren.

De groep acolieten van de kathedrale kerk bestaat uit ongeveer 15 jonge mannen en vrouwen in de leeftijd vanaf 16 jaar.

Daarnaast zijn er nog de misdienaars die kaarsengeld ophalen en met grote feesten de toortsen dragen in de liturgie. Deze groep bestaat uit ongeveer 20 jongens en meisjes in de leeftijd tot ongeveer 14 jaar.

De misdienaars die het Sacrament van het Vormsel hebben ontvangen worden in principe, als zij dit willen, na een korte cursus opgenomen in de groep acolieten.

Een misdienaar is een leek die tijdens H. Missen van de Katholieke Kerk de priester behulpzaam is. Er wordt soms een onderscheid gemaakt tussen misdienaar (tot 12 jaar), serviënt (van 12 tot 16 jaar) en acoliet (16 jaar en ouder); soms ontbreekt de "fase" van serviënt.

Kleding

Misdienaars en acolieten dragen een toog met daarover de superplie.

Taken

Tot ver in de 20ste eeuw mochten in veel kerken meisjes en vrouwen geen misdienaar of andere functie (zoals lector) vervullen, omdat zij niet bevoegd waren het priesterkoor te betreden. In veel kerken hebben - onder invloed van de vernieuwingen binnen de Kerk - sindsdien meisjes-misdienaren hun intrede gedaan indien de bisschop van het diocees dit toestaat.

Iets voor jou?

We hebben een heel gezellig team van misdienaars, maar er kunner er nog best een paar bij.
Wat doe je als misdienaar? Volgens een rooster mag jij de bisschop, priester of diaken assisteren aan het altaar en tijdens verschillende vieringen en plechtigheden.

Veel dingen doe je net als alle mensen in de kerk. Ook jij bidt, luistert naar het Woord van God en gaat ter Communie. Maar je hebt ook een bijzondere taak!

Zou je op zondag ook wel eens wat meer willen doen dan alleen maar stilzitten en meebidden en luisteren in de kerk?

Meld je dan aan bij het secretariaat of vraag het aan de Pastoor.


Dit alles mag jij als misdienaar/acoliet doen

  • -Jij brengt de kelk en de hostieschaal naar het altaar.
  • -De kannetjes met water en wijn worden door jou naar de priester gedragen.
  • -Je draagt de kandelaars, het kruis of het wierook en scheepje tijdens de viering en in de processies
  • -Jij haalt kaarsengeld op bij de collecte.
  • -Door jouw hulp kan de viering heel mooi worden gevierd.