Heilige Expeditus

Veel is er niet bekend over de heilige Elpidius van Melitene, ofwel de heilige Expeditus. Hij wordt weliswaar vermeld in het Martyrologium Hieronymianum, het martelarenboek, maar in de meeste boeken over heiligen komt hij nagenoeg niet voor. Bekend is dat deze martelaar leefde in het in Armenië gelegen Melitene aan het einde van de derde en het begin van de vierde eeuw, ten tijde van keizer Diocletianus.

De legende verhaalt dat Expeditus zich bekeerde tot het christendom nadat hij diep geraakt was door de houding van de christenen bij het tegemoet gaan van hun dood. Op het moment van zijn bekering verscheen hem het kwaad in de vorm van een raaf die hem toeschreeuwde ‘cras…! cras…! cras…!’, het Latijnse woord voor ‘morgen’. De poging van de raaf om Expeditus tot uitstel van zijn bekering te verleiden, beantwoordde hij door de vogel te vertrappen,
waarbij hij uitriep: ‘Vandaag! Geen sprake van uitstel!’

De naam Expeditus geeft aan waar deze heilige martelaar voor staat: direct hulp bieden op een slagvaardige manier. ‘Stel niet uit tot morgen, wat je vandaag nog kunt verzorgen’.
De heilige Expeditus wordt dan ook aangeroepen bij dringende aangelegenheden en in noodsituaties.

Heilige ExpeditusHij is patroon van jongeren en studenten, helper in rechtszaken en beschermer tegen problemen inzake familie, arbeid en handel.
Doorgaans wordt hij afgebeeld als Romeins legioensoldaat, met in de ene hand de martelaarspalm en in de andere hand een kruis met daarop het Latijnse woord ‘hodie’, ‘heden’. Met de rechtervoet trapt hij op een raaf, het zinnebeeld van gemakzucht en uitstel.

In Europa bloeide de verering van de heilige Expeditus op in de negentiende eeuw. Sinds de plaatsing in 1903 van een beeld van de heilige Expeditus in de St. Catharinakerk in Lemiers, trokken zeer veel pelgrims naar dit tot de gemeente Vaals behorende plaatsje in Zuid Limburg.

In Spanje wordt in de huidige tijd van economische crisis de hulp van de heilige Expeditus veelvuldig ingeroepen door mensen die op zoek zijn naar een baan en naar betere levensomstandigheden. In het Convento de la Santa Cruz in het Andalusische Córdoba staat een prachtig beeldje van San Expedito, zoals hij in het Spaans genoemd wordt. Dagelijks komen bezoekers van heinde en verre naar dit klooster. Niet zelden vertrekken zij er, na hun gebed, met een tastbare
en wel heel bijzonder vormgegeven herinnering: Huesos de San Expedito (Beenderen van de H. Expeditus), een zoete delicatesse vervaardigd en verkocht door de bewoonsters van het klooster, de Zusters Clarissen.

De feestdag van de heilige Expeditus is 19 april.

Ingrid Kappelhof

Afdrukken E-mail